Neden 'Korona Tahvili'?

06.04.2020 / 22:23

Neden 'Korona Tahvili'?

Hükümete “Korona Tahvili” çıkarmayı teklif eden Gelecek Partisi’nin bu teklifi hangi değerlendirmelere dayanıyor? Partinin Hazine ve Maliye Politikaları Başkanı Serkan Özcan, perspektif.online için kaleme aldığı Türk Ekonomisinin Koronayla İmtihanı başlıklı makalede konuyu teferruatıyla anlattı. Makalenin ilgili kısmını sunuyoruz.

 

Türk ekonomisinin ciddi ölçüde daralacağı, bu daralmaya karşın yüksek enflasyona maruz kalmaya devam edeceği, hâlihazırda yaklaşık %14 ile İspanya ile birlikte Avrupa’daki en yüksek işsizlik oranına sahip olmasına rağmen işsizlik sorununun daha da derinleşeceği ve uluslararası borç ödeme kapasitesinin sıklıkla sorgulanacağı bir döneme girmiş bulunuyoruz. Ancak karşı karşıya bulunduğu zorluklara rağmen Türkiye de diğer GOÜ’ler gibi korona krizine parasal ve mali tepkiler vermek zorundadır. Bugün ülkenin önündeki en büyük açmaz, ekonomi yönetiminin yaşanmakta olan süreci tahlil edebilme, kapsayıcı ve doğru politikalar uygulayabilme yeteneğine sahip olmamasıdır. Korona krizi öncesi durumu geçiştiren, her soruna karşı “illüzyon” kullanma yoluna giden ekonomi yönetimi için, yaşanmakta olan süreç bir dönüm noktasıdır.

 

Ekonomi yönetimi süreci doğru okumak, salgının olağanüstü olduğunu, krizden önce dahi tutturulması çok zor olan %5 hedefinin artık gerçekçi olmadığını kabul etmek zorundadır. Uzun vadeli istikrara zarar vermeden, “hedefe yönelmiş”, “şeffaf ve hesap verebilir” bir çerçeveye bağlı kalarak, “olağanüstü ve geçici” tepkiler vermeliyiz. Küresel kredi koşullarının bu ölçüde sıkılaştığı, uluslararası finansman olanaklarının hızla azaldığı, iç borçlanmanın ise daha pahalı hâle geldiği bir dönemde, bir defaya mahsus olağanüstü kaynak yaratmamız gerekiyor.

 

Hazine, sermayesinin tamamı kamuya ait özel amaçlı bir finansman şirketi kurmalı, sadece Covid-19 salgın önlemleri için kullanılmak kaydıyla ikrazen enflasyona endeksli, sıfır reel faizli 100 Milyar TL özel tertip Devlet İç Borçlanma Senedi (Korona Tahvili) ihraç ederek bu şirkete vermelidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) bu tahvilleri gerektiğinde bu şirketten veya bu şirketin ödünç vereceği finansal kuruluşlardan doğrudan satın alması yoluyla önlemlere ilişkin harcamalar finanse edilmeli, bütün harcamalar ve aktarımlar bu şirketten şeffaf bir biçimde yapılmalı, Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu gibi aylık olarak ve ayrıntılı biçimde kamuoyuna raporlanmalıdır.

 

Elbette TCMB tarafından yapılacak bu genişlemenin farklı versiyonları düşünülebilir. Örneğin; bankacılık sektörünün TCMB’ye gerek kalmadan bu mali genişleme için kullanılması mümkündür. Bankaların TCMB’den borçlanabilmek için teminat olarak kullanabileceği yeterli varlığı ve sermayesi mevcuttur. Ayrıca TCMB aldığı kararlarla piyasa yapıcısı bankalara düşük maliyetli fonlama limitini artırmış, uzun vade hedefli likidite imkânı ve sabit faizli 1 yıl vadeli swap imkânı getirmiştir.[3] Ancak yapılacak mali genişlemede dikkat edilmesi gereken en önemli husus, Türk ekonomisine dair hâlihazırda var olan güvensizliği daha da artırmamasıdır.

 

Enflasyonu, dolarizasyonu, uluslararası borçlanma maliyetlerini artıracak bir yaklaşım, alınacak önlemlerin yarardan çok zarar getirmesi ile sonuçlanabilir. Miktarı, nasıl ve nerede kullanılacağı, zamanlaması, hangi vadede geri çekileceği şeffaf bir biçimde paylaşılmamış malî genişleme, hangi yöntemle yapılırsa yapılsın, Türk ekonomisinin uzun vadede sorunlarını daha da büyütür.

 

Enflasyonda ve uluslararası borç ödeme kapasitesinde Arjantin’le baş başa kalmış Türkiye için mali genişlemenin, siyasi ajandayı hayata geçirmek için bir fırsat değil, tüm unsurları ile durmuş zayıf ekonomiyi bir nebze ayakta tutabilmek için kullanılabilecek bir enstrüman olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle mali genişleme için kullanılabilecek farklı yöntemler olmakla birlikte, hâlihazırda bu seçenekler arasında en az riskli olanının, iyi kurgulanmış, şeffaf ve hesap verebilir bir yapıyla yönetilen, “Korona Tahvili” olduğunu düşünüyorum.

 

(Yazının tamamı için bkz. https://www.perspektif.online/tr/ekonomi/turkiye-ekonomisinin-koronayla-imtihani.html)