'Doğruları konuşmazsak nasıl yöneteceğiz süreci?'

25.03.2020

Yaklaşık üç yıldır takip ettiğim, doktor kimliğine ve insani duruşuna defalarca şahit olduğum bir doktor arkadaşımı odağıma alarak, sosyal medyaya yansıyan doktorlara ait yorumlardan ve mide bulandırmaktan başka işe yaramayan bazı sosyal medya parazitlerinden bahsetmek istiyorum…

 

Pazar gecesi Twitter hesabından “Virüse karşı koruyucu ekipman istiyoruz! Maske istiyoruz, eldiven istiyoruz, koruyucu bariyer gözlük istiyoruz!” cümleleri ile başlayan bir ihtiyaçlar ve gereklilikler listesi paylaşarak Aile Sağlık Merkezleri'ndeki ekipman yetersizliğine dikkat çektiğini gördüğümde kendisine “Paylaşmak istiyorum, ama hedefe konmandan çekiniyorum” yorumunu yazma ihtiyacı hissettim.  “Doğruları konuşmazsak nasıl yöneteceğiz süreci?” dedi.

 

Malum, kendini toplum polisi atayan, hayatı boyunca bir hastanın yaşamasına katkı sağlamak şöyle dursun, bir tek insanın hayatına olumlu katkısı olduğundan dahi şüphe duyduğum azgın güruh, doktor arkadaşımla Twitter sayfasını kapattıracak kadar uğraşmış. 

 

Vatan haini ilan eden mi istersin, @egm uzantısına  şikayet eden mi?

 

Oysa ki, Sağlık Bakanı Sayın Fahrettin Koca’nın, Koronavirüs salgını nedeniyle ilk can kaybını açıklarken “Hastamı kaybettim” sözcüklerini “etkileyici” yorumu ile paylaştığımda beğenenlerden biriydi doktor arkadaşım. İhtiyaçlar listesini ne devleti güçsüz göstermek adına, ne de muhalif duruş sergilemek adına paylaşmıştı, sadece sahayı bilen aktif bir doktorun gözlemlerinin yansımasıydı.

 

Birçok insan, paylaşımlarıyla bilgi ediniyordu…

 

Bu, diz çök, geri adım at çığlıkları atarak varlık bulan güruha inat, önerilerini dinlemek istedim ve aradım doktoru… 

 

-Neden kapattın Twitter hesabını? Yığınla ipe sapa gelmez görüş paylaşılırken bir çok insanın bilgi edinme hakkını elinden almış oldun birkaç kendini bilmez yüzünden.

 

-Sen haklıydın uyarında, sonucu bildin.

 

-Boş ver; anlatır mısın daha detaylı olarak, yazmak istiyorum.

 

-Aile Sağlık Merkezleri’nde en az yoğun olunan gün 200 hasta görülüyor. Doktorların, hemşirelerin, sağlık personelinin kendilerini korumak için kullanacakları malzemelerin yeterli olması gerekiyor. Enfekte olan bir doktor, hemşire, kabul edilen hastalar düşünüldüğünde ciddi risk yayıcı olabiliyor. Doğa gerekçelerle hareket eder. Sağlık personelinin öncelikle kendisini koruması gerekiyor. Covid19’un en atak döneminde bir hastayla etkileşim kurduğunu düşün, atak döneminin başlangıcı dünya ortalamasında 5.4 gün olarak belirlenmiş, yayıcılık üçüncü günden itibaren başlıyor. Sağlık personelinin yeterli önlem alması gerekiyor, yayıcı durumuna geçmemesi ve kendini koruyabilmesi için. Aslında tüm ilk adım yükü Aile Sağlık Merkezleri’nde. Üniversite hastaneleri ve devlet hastanelerine ayrılan maske ve diğer ihtiyaçlar Aile Sağlık Merkezleri’ne de aynı duyarlılıkla verilmeli. Aynı şekilde hastanelerin acil servisleri de yayıcı risk taşıyor. İtalya’ da en büyük yayıcı, hastaneler oldu. Triaj çadırları kurulması çok önemli. Örneğin, Fatsa Devlet Hastanesi Triaj sistemini uygulamaya soktu. Yeditepe Üniversitesi Hastanesi de Triaj sistemini kullanıyor. Tüm dünyada acil servislerin önünde UV lambalı Triaj çadırları var, hasta önce bu çadırlarda muayene ediliyor, durumuna göre tulum giydirilerek ya da maske kullandırılarak hastanelerin acillerine alınıyor. Belli saat aralıklarıyla bu çadırlar UV  lambalarıyla sterilize ediliyor. 

 

-Listede yer alan talepleriniz hayati önem taşıyor, kişisel kapris malzemesi değil görüldüğü üzere.

 

-Türkiye çok araştırıyor başından beri, Güney Kore’yi çok araştırıyor örneğin, aynı şekilde Almanya’yı da araştırmakta yarar var. Almanya’da çok lokalize hareket ediliyor, bunu gözden kaçırmamak gerek, lokalde sorunu çözmek, lokal komiteler kurmak gerekiyor. Amerika da lokalize hareket ediyor süreci yönetirken. Sağlık personelinin yanı sıra sosyologların, psikologların hatta muhtarların dahi yer aldığı komiteler. Örneğin, Pendik, Maltepe, Kartal lokalizasyonu ve oluşturulacak komite gibi. Büyük aile göçleri alan, etkileşim sayıları daha çok ailelerdeki yayıcıların belirlenmesi açısından da önemli. Lokal komiteler oluşturulması çok kolaylaştırıcı olacaktır süreci yönetirken. Anadolu’da sağlık yönetimi hızlı bir şekilde işten anlayanları bölgelere göndererek çözümlenebilir. Sağlık yönetimi çok önemli. Tek bir insanın bile yaşatılmasına yönelik planlama yapılmalı… Peki ben sana sorayım, dışarıdan bakarak sen nasıl değerlendiriyorsun?

 

-Ben, Sağlık Bakanı Sayın Fahrettin Koca’nın özverili çalıştığını düşünüyorum. Uzmanlık alanı olduğu için siyasi cenahtan ahkam kesme durumu pek olamaması da beni rahatlatıyor.

 

-Evet, ben de Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın başından beri doğru yaklaştığını düşünüyorum. Fahrettin Koca, doktor olarak her şeyin birebir farkında, çok iyi doktorlarla çalışıyor, siyasi görüş ayrılıkları gözetmeksiniz oluşturduğu Bilim Kurulu yetkin isimlerden oluşuyor.  

 

-Sokak eşkiyaları gibi sosyal medyada konuşlanmış, devlet sopasını kendi elinde sanıp herkesi hizaya getirmeye çalışan güruha aldırmadan binlerce insanı bilgilendirmeye devam etmen gerekiyor.

 

Aramızdaki sohbet bu şekilde aktı.

 

***

 

Geçen hafta, vakıf üniversitesi hastanelerinden birinde onkoloji cerrahı olarak çalışan bir doktorun sosyal medya paylaşımını okudum.

 

Küçük çocukları olduğunu, çocuklarına ve onkoloji servisindeki hastalarına Covid19 bulaştırmamak için kendisini öncelikle nasıl korumaya çalıştığını anlatıyordu. 

 

Kendilerini korumadan başkalarını koruyamayacaklarını bilen duyarlı doktorlar, birilerinin nefislerini beslemek için değil insanları yaşatmak için varlar ve ahlak erozyonunda boğulan hiç kimseye yem edilemeyecek kadar saygıyı hak ediyorlar.